Bu haber, 18 Şubat 2021 tarihinde New York Times'ta yayınlanmıştır.

https://www.nytimes.com/2021/02/18/sports/sports-trading-cards-millions.html

Aaron Davis’in karısı, onun yalnızca tek bir kopyası bulunan bir LeBron James kartına 312 bin dolar vermesinin saçmalık olduğunu düşünmüştü. Yapılan bu değerleme resmi olarak geri alınmış değil fakat uzmanlar üzerinden yalnızca beş yıl geçmiş olmasına rağmen kartın o açık arttırmada rahatlıkla 10 kat daha pahalıya satılabileceği kanısında. 

Başka bir LeBron James kartı, hem de o kadar da nadir olmayan bir kart, Temmuz ayında 1,8 milyon dolara satıldı. Bu satış California’da yaşayan 42 yaşındaki yatırım uzmanı Davis’in dikkatini çekti çünkü o kartın bu denli yüksek kalitede yalnızca iki örneği vardı, diğeri de zaten kendisindeydi.

Davis, toplam değeri 7 milyon doları aşan bu iki kartı, sahip olduğu diğer kıymetli parçalarla beraber bir banka kasasında saklıyor.

“Ne zaman bir kart alsam kendimi biraz deli hissediyorum, diğer insanlar da böyle düşünüyor olabilirler.” diyor Davis, milyon dolarlık iki kartın da onda olduğunu ilk kez açıkladığı telefon röportajında. “İyi bir kart aldığınızda böyle olur çünkü bu kartlar eşsizdir. İki tane var ve ikisi de emin ellerde.”

Son yıllarda oluşan değerli ve klasikleşmiş kart kültürü romantik bir kültür. Her biri efsanevi bir oyuncuyu tasvir eden renkli, cep boyutunda birer tablo olan antika kartlar, tavan aralarında ve ayakkabı kutularında onlarca yıl kaldıktan sonra tesadüfen keşfedildi ve ancak bundan sonra piyasada şaşırtıcı meblağlara alıcı buldu.

20. yüzyılın başlarından kalma Honus Wagner beyzbol kartı uzun zamandır koleksiyonculuğun kutsal kasesi olarak kabul ediliyordu. Bu kartın iyi durumda kalan son birkaç tanesi 30 yıl önce yüzbinlerce dolara satılmışken, şimdilerde tanesi birkaç milyon dolar ediyor. Ocak ayında, 1952 yılından kalma bir Mickey Mantle çaylak kart seti mükemmel durumu sayesinde 5,2 milyon dolara satıldığında rekor kırdı. 

Ne var ki, artık kartlarının satması için oyuncuların ölü olmalarına, hatta emekli olmalarına bile gerek yok. O Mantle kartı satılana kadar bir spor kartına verilmiş en büyük meblağ 3,9 milyon dolardı; 2009 yılında Bowman tarafından üretilmiş bir Mike Trout çaylak kartı. 

(Mickey Mantle’ın 1952 Topps çaylak kartı en çok rağbet gören kartlardan biri. Bunun gibi SGC 7 puanlı bir Mantle kartı halihazırda değerliyken, aynı kartın PSA Mint 9 puanlı bir versiyonu yakın zamanda 5,2 milyon dolara satıldı. )

Trout kartının isimsiz alıcısı aynı paraya Brooklyn’in meşhur tuğla evlerinden birini alabilirdi ama o bunun yerine üzerinde bir World Series bile kazanmamış olan 29 yaşındaki sert vuruşlu bir beyzbolcunun resmi olan küçük bir karton parçası satın aldı. 

“Belki de o kartı saklasam fena olmazdı.” diye gazetecilerle şakalaştı Trout birkaç gün sonra. 

Trout kartı modern kart piyasası coştuktan hemen sonra, Ağustos ayında satıldı. LeBron James çaylak kartı 1,85 milyon dolara satıldıktan iki ay sonra, Panini’nin ürettiği bir Giannis Antetokounmpo çaylak kartı 1,9 milyon dolara alıcı buldu. NBA’de henüz 8. sezonunu tamamlamış olan 26 yaşındaki Antetokounmpo’nun önünde daha uzun bir kariyer var. 

Heritage Auctions’ın spor müdürü Chris Ivy, “Modern kartlar piyasayı kasıp kavurdu. Klasik kart piyasası da kuvvetli fakat modern kartlar da yerlerini aldılar.” dedi.

Açık arttırmada en yüksek fiyattan satılan ilk 10 kartın yedisi 1999 kadar yakın bir zamanda bile oynamış olan modern yıldızların, beşi de hala aktif spor hayatına devam eden oyuncularındı. Gelgelelim, liste sürekli değişiyor. Koleksiyonerlik dünyasının yükselen yıldızı Zion Williamson ve Ja Morant’e ait (2019 NBA Draft’ının ilk iki sırası) kusursuz bir Logo Man kartı. Şöyle bir yarım milyon dolara bu kartı eBay’den satın alabilirsiniz, “Sepete Ekle” butonuna basmanız yeterli.
 

“Ben 40 yıldır bu işteyim, sektör şu an en hareketli anlarını yaşıyor. Alıcıların taleplerine yetişmek imkansız.” diyor Goldin Auctions’ın kurucusu Ken Goldin. 

Ivy’e göre koronavirüs pandemisi sebebiyle kapısına kilit vuran bunca işyeri varken, spor koleksiyonculuğu sektörünü de zor zamanlar bekliyordu. Fakat tam tersi oldu. 

“Benim tahmin edebileceğim bir şey değildi bu. Birçok işyeri gibi biz de olası sıkıntılara karşı önlem almak amacıyla kemerleri sıkmıştık ama gördüğümüz bu ilgi ve bu kadar insanın bu piyasaya girmesi çok şaşırtıcı oldu.” diyor.

(1909 üretimi T206 Honus Wagner kartı uzun zamandır lüks spor kartı dünyasının zirvesi olarak görülüyordu. Şimdiyse nadirlikleri doğalarında olan modern kartlarla rekabet ediyor. )

Ve piyasa çalkalanmaya devam ediyor. 1997 yılından bir Michael Jordan kartı bu ayın başında yapılan bir açık arttırmada 1,4 milyon dolara alıcı buldu. Hızla artan fiyatlar beraberinde öyle bir çılgınlık getirdi ki kart almak için yatırım grupları oluşturuluyor, bu da en zengin koleksiyonerlerin bile rekabet etmesini zorlaştırıyor. 

“Kart peşinde koşan milyarderler… Bununla başa çıkabiliriz.” dedi Davis. “Ama kendi parası olmayan ve büyük parçalardan alabilmek için sermaye toplamaya çalışan bazı insanlar var ki, işte onlar çok sinir bozucu.”

Modern kartların değerlenmesindeki itici gücün arkasında yeni bir koleksiyoner türü olduğunu söylüyor Ivy: Spor kartlarını hem hobi hem de yatırım aracı olarak gören, 40’lı, 50’li yaşlardaki milyonerler. Üzerinde James, Trout, Jordan ve 1979 O-Pee-Chee üretimi çaylak kartı Aralık ayında 1,29 milyon dolara satılan hokey efsanesi Wayne Gretzky gibi oynarken canlı izledikleri sporcuların olduğu, varolan en iyi kartların peşinde koşuyorlar. 

Gretzky kartı eski jenerasyon kartlardan. Balmumu paketlerin içinde, yanında neredeyse çiğnenemeyecek kadar sert bir sakızla, çocuklar biriktirsinler, takas etsinler ya da bisiklet tekerlerine sıkıştırsınlar diye Londra, Ontario’da O-Pee-Chee fabrikasında üretilmişti. 

Modern değerli kartlar tamamen farklı bir tür. Bu kartlar şekercilerde binli paketlerde satılmıyor, herhangi bir çocuğun parkta takaslama ihtimali de yok. Yeni kartlar özel şaraplar gibi küçük partiler olarak üretiliyorlar, genelde karta iliştirilmiş bir parça orijinal forma kumaşı ve oyuncunun parlak krom bir tasarım üzerine işlenmiş gerçek imzası oluyor. 

Beyzbolun eski çağlarından kalma kartların arzı yıpranma ve kayıplarla azaltılırken, yeni kartlarda arz başlangıç aşamasında sınırlandırılarak nadirlik kartın kendi özelliği haline getiriliyor. 

Kartların nadir olmaları ikinci el fiyatlarını her zaman arttırmış olsa da bu hobi 1980’lerin ortalarından itibaren verimli bir iş koluna dönüştü. Spekülatif koleksiyonerler bir gün belki Mantle çaylak kartına dönüşürler umuduyla Gary Sheffield, Gregg Jefferies, Todd Van Poppel gibi ümit vadeden beyzbol oyuncularının kartlarını toplu halde almaya başladılar. 

Topps, Donruss, Upper Deck, Fleer ve Bowman gibi kart şirketleri bu talebe yetişebilmek için çok fazla kart ürettiler fakat bu da piyasanın dengesini bozdu. Bugünlerde o kartların çoğu neredeyse tamamen değersiz. 

“80’ler ve 90’lar çöp balmumu dönemi olarak bilinir. Hiçbir şey nadir değildi, hiçbir şey nadide değildi.” dedi Ivy.

(En değerli iki LeBron James kartı Davis’e ait. Soldaki 2003-04 Upper Deck Exquisite Rookie Patch kartından 23 adet var. Sağdaki 2003 Ultimate Collection kartıysa üretilen tek kopya. )

Upper Deck 2003 yılında Ultimate Collection kapsamında tek bir adet James çaylak kartı üretti. Davis’in 2016 yılında satin aldığı o kartta James’in formasının üstündeki NBA logosu ve altında James’in imzasıyla onun bordo Cavaliers formasını giyerken bir fotoğrafı bulunuyor. Üzerinde “1 on 1” (1’e 1) yazan bu kartın başka bir kopyası bulunmuyor. Bu serinin paketleri bazı dükkanlarda 500 dolardan fazlaya satılıyordu ve o James kartı dünyanın en değerli kartları arasında gösteriliyor.

“Bazı insanların büyük balıkları yakalamaya çalıştıklarını biliyorum.” dedi Davis. “Bende LeBron’ın balığı var, bir insanın sahip olabileceği tek LeBron balığı.”

Fakat bunu yapabilmek için kırk takla atması gerekti. 312 bin dolarlık kazanan teklifi verdiğinde bu miktar insanlara o kadar absürt gelmişti ki, Goldin o zamanlar yeni bir katılımcı olan Davis’i arayıp gerçekten ödeme yapıp yapmayacağını sormuştu. 

“Bence bu kart şu an satılacak olsa, gelmiş geçmiş en değerli kart olurdu ve 5 milyon dolardan yüksek bir fiyata alıcı bulurdu.” diye yazdı Goldin bir e-postada. 

Davis ödemeyi yaptı, bir de üstüne Temmuz ayında 1,8 milyon dolara satılan kartın daha fiyakalı ikizi olan Upper Deck Exquisite Rookie Patch kartı için de paraları söküldü. O karttan yalnızca 23 adet var ama iki büyük puanlama şirketi PSA ve Beckett’a göre Davis’in satın aldığı kart en yüksek puana sahip. Bu şirketler kartları dört unsura göre değerlendiriyor: köşelerin sivriliği, yüzey kalitesi, tasarımın konumu ve kenarların sertliği. Bunun yanı sıra koleksiyonerleri bilgilendirmek amacıyla hangi puanda kaç kart olduğunu bildiren sayım raporları yayımlıyorlar. 

“Bu iş parası olan ama sanat eseri satın almak istemeyen sporseverler için geleceğin sanatı oldu.” dedi Davis. “Şu an aldığım hemen hemen her kartı alma sebebim iyi birer yatırım amacı olduklarını düşünmem ve oyuncuyu sevmem. Ortak noktaysa iyi birer yatırım aracı olacaklarını düşünmem. Eğlencenin bir parçası da bu.”

Davis her ihtimali değerlendiriyor ama onları çok sevdiği için James çaylak kartlarını satmaya niyeti yok. Kartlarını göresi geldiği zaman banka kasasına koşuyor ve oturup kıymetli hazinesini seyrediyor.

“Eşim bana kartlara bakarak zaman geçirmeyi sevdiğimi söylüyor.” dedi Davis gülerek. “Haklı, ama verdiğim kararların çocuğunun çok iyi sonuç verdiğini de biliyor.”